dr Monika GAWLAK

e-mail: monika.gawlak@us.edu.pl
 Doktor nauk humanistycznych, literaturoznawczyni, słowenistka, adiunkt w Zakładzie Teorii Literatury i Translacji.  Bada dwudziestowieczną literaturę słoweńską oraz jej polskie przekłady. Jej zainteresowania skupiają się m.in. wokół zagadnień recepcji, kulturowych uwarunkowań przekładu, socjologii literatury. Jest autorką monografii pt. Świat poetycki Gregora Strnišy (2012) oraz artykułów z zakresu literaturoznawstwa i przekładoznawstwa. Współredagowała tom pt. Komunikacja międzykulturowa. Przekład / komparatystyka / teoria i historia literatury (Współredakcja A. Świeściak, 2016). Tłumaczyła z języka słoweńskiego teksty literackie i naukowe. Współorganizowała liczne wydarzenia promujące słoweńską kulturę w Polsce. Od 2015 roku pełni funkcję sekretarza czasopisma „Przekłady Literatur Słowiańskich”.
 
Monografie autorskie i redagowane:

  • Gawlak M.: Świat poetycki Gregora Strnišy. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2012.
  • Gawlak M., Świeściak A. (red.): Komunikacja międzykulturowa. Przekład. Komparatystyka. Teoria i historia literatury. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, 2016.

Artykuły:

  • Gawlak M.: Wartość komentarza w przekładzie (w kontekście literatury słoweńskiej). W: Komunikacja międzykulturowa. Przekład. Komparatystyka. Teoria i historia literatury. Red. M. Gawlak, A. Świeściak. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, 2016, s. 185-197.
  • Gawlak M.: Tłumacz wobec historii – elementy kulturowe w przekładzie powieści Draga Jančara pt. „Widziałem ją tej nocy”. W: Przestrzenie przekładu. Red. J. Lubocha-Kruglik, O. Małysa. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2016, s. 149-160.
  • Gawlak M.: Rola Instytutu Mikołowskiego w upowszechnianiu przekładów literatury słoweńskiej w Polsce w ostatnich latach. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2016. T. 7, cz. 2: Bibliografia przekładów literatur słowiańskich 2015, s. 167-179.
  • Gawlak M.: O przekładzie tytułu (na przykładzie prozy słoweńskiej). „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2015. T. 6, cz. 1. Wolność tłumacza wobec imperatywu tekstu, s. 56-69.
  • Gawlak M.: Slovenistika na Šlezijski univerzi v Katovicah. W: Sto let slovenistiky na Univerzitě Karlově v Praze. Wyd. Univerzita Karlova v Praze, Praga, Filozofická fakulta, 2014.
  • Gawlak M.: Prevodi slovenske proze na Poljskem po letu 1991. W: Recepcija slovenske književnosti. Univerza v Ljubljani. Ljubljana, Filozofska fakulteta, 2014, s. 137-144.
  • Gawlak M.: Podwojony dialog – przekładu i twórczości własnej – ujęcie komparatystyczne? „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2014. T. 5, cz. 1. Wzajemne związki miedzy przekładem a komparastyką, s. 200-214.
  • Gawlak M.: Przekłady literatury słoweńskiej w Polsce w latach 2007-2013 – komentarz. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2014. T. 5, cz. 2. Bibliografia przekładów literatur słowiańskich 2013, s. 209-221.
  • Gawlak M.: Ekfraza v poeziji Gregorja Strniše. „Slavistična revija” 2013, nr 3, s. 477-484.
  • Gawlak M.: Poljski prevodi slovenskih dram v letih 1991-2005. W: Slovenska dramatika. Obdobja 31. Ur. M. Pezdirc Bartol. Ljubljana, Univerza v Ljubljani, Filozofska fakulteta, 2012, s. 85-92.
  • Gawlak M.: Slovenski roman na Poljskem po letu 1991 (knjižne izdaje). W: Slavistika v regijah. Ur. B. Krakar Vogel. Ljubljana, Slavistično društvo Slovenije, 2012, s. 134-140.
  • Gawlak M.: Večjezičnost in identiteta v poljskem prevodu romana Gorana Vojnovića  „Čefurji raus!”. W: Individualna in kolektivna dvojezičnost. Ur. P. Stankovska, M. Wtorkowska, J. Pallay. Ljubljana, Univerza v Ljubljani, Filozofska fakulteta, 2012, s. 398-409.
  • Gawlak M.: Tożsamość Čefura w przekładzie powieści Gorana Vojnovicia pt. „Čefurji raus!” w tłumaczeniu Tomasza Łukaszewicza. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2012. T.3, cz. 1. Bariery kulturowe w przekładzie artystycznym, s. 13-31.
  • Gawlak M.: Ciekawość literacka – pierwszym stopniem do poznania innego narodu. „Nasze Kontakty”, grudzień 2010, s. 15-17.
  • Gawlak M.: Poezja Gregora Strnišy w przekładzie Katariny Šalamun-Biedrzyciej. W: Przekłady literatur słowiańskich. Wybory translatorskie 1990-2006. Red. B. Tokarz. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2009, s. 227-241.
  • Gawlak M.: Poszukiwanie tożsamości jednostki w dialogu międzykulturowym – o prozie Polony Glavan. W: Literatúra v kontexte slovanskej kultúry 20. storočia. Red. M. Kováčová, Banská Bystricá, Fakulta humanistných vied Univerzity Mateja Bela, 2009, s. 107-113.
  • Gawlak M., Upale B.: Wielka kultura małego kraju. „Nasze kontakty. Regiony Europy i świata”, grudzień 2008, s. 20-21.
  • Gawlak M.: Ślady przodków w poezji Gregora Strnišy. W.: Antropologia kultury – Antropologia literatury. Na tropach koligacji. Red. E. Kosowska, A. Gomóła, E. Jaworski. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2007, s. 342-355.
  • Matuszewska M.: Współczesna słoweńska dramaturgia i jej początki. W.: Świat techniki i humanistyki. Red. E. Tokarz. Bielsko-Biała, Wydawnictwo ATH, 2007, s. 265-268.
  • Matuszewska M.: Ruchome granice przestrzenne w poezji Gregora Strnišy. W.: Cywilizacja – przestrzeń – tekst. Słowiańska topografia kulturowa w języku i literaturze. Red. L. Miodyński. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2005, s. 133-142.
  • Matuszewska M.: Na granicy światów. O dramatach Gregora Strnišy. W.: Języki i tradycje Słowian. Red. E. Tokarz. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2003, s. 440-446.
  • Matuszewska M.: Oczy gwiazd – przyczynek do kosmogonii Gregora Strnišy. W.: Świat Słowian w języku i kulturze. Literaturoznawstwo. Red. E. Komorowska, A. Krzanowska. Szczecin, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, 2003, s. 158-166.
  • Matuszewska M.: Literatura „nie dość” obecna. Na przykładzie twórczości Gregora Strnišy.W.: Słowiańszczyzna w kontekście przemian Europy końca XX wieku. Język – tradycja – kultura. Red. E. Tokarz. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, 2001, s. 70-75.
     
    Inne:
    Tłumaczenia:
  • Borovnik S.: Wielokulturowość w twórczości Josipa Ostiego. Tłum. M. Gawlak. W: Komunikacja międzykulturowa. Przekład. Komparatystyka. Teoria i historia literatury. Red. M. Gawlak, A. Świeściak. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, 2016, s. 457-471. (artykuł naukowy)
  • Jamnik T.: Agata. Tłum. M. Gawlak. „Migotania” 2016, nr 3, s. 23. (proza)
  • Juvan M.: „Uświatowienie” Prešerna. Tłum. M. Gawlak. W: Komunikacja międzykulturowa. Przekład. Komparatystyka.
  • Teoria i historia literatury. Red. M. Gawlak, A. Świeściak. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, 2016, s. 321-334. (artykuł naukowy)
  • Kernev Štrajn J.: Dwa modele poezji: Wisława Szymborska i Saša Vegri. Tłum. M. Gawlak, K. Bucka Kustec. W:  Komunikacja międzykulturowa. Przekład. Komparatystyka. Teoria i historia literatury. Red. M. Gawlak, A. Świeściak. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, 2016, s. 237-248. (artykuł naukowy)
  • Ožbot M.: Słoweńskie i polskie przekładoznawstwo – wybrane zagadnienia w ujęciu porównawczym. Tłum. M. Gawlak. W: Komunikacja międzykulturowa. Przekład. Komparatystyka. Teoria i historia literatury. Red. M. Gawlak, A. Świeściak. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, 2016, s. 31-42. (artykuł naukowy)
  • Pavlič D.:  Narracyjność współczesnej poezji słoweńskiej. Tłum. M. Gawlak, D. Jaworska, K. Ruksza. W:  Komunikacja międzykulturowa. Przekład. Komparatystyka. Teoria i historia literatury. Red. M. Gawlak, A. Świeściak. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, 2016, s. 499-512. (artykuł naukowy)
  • Šurla A.: Sonety Jana Nepomucena Kamińskiego w przekładzie Tonego Pretnar. Tłum. J. Cieślar, M. Gawlak, W. Woźnicka. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2016. T. 7, cz. 1, s. 286-300. (artykuł naukowy)
  • Zupan Sosič A.: Początki i zakończenia narracji. Tłum. M. Gawlak. W:  Komunikacja międzykulturowa. Przekład. Komparatystyka. Teoria i historia literatury. Red. M. Gawlak, A. Świeściak. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, 2016, s. 445-456. (artykuł naukowy)
  • Jež N.: Zmiana obrazu literatury polskiej w słoweńskich przekładach ostatnich dekad. Tłum. M. Gawlak. W: Teksty, podteksty i konteksty – rzecz o współczesnej    polszczyźnie i jej kontaktach z innymi językami słowiańskimi. Red. B. Grochala, E. Pałuszyńska, Łódź 2014, s. 69-77. (artykuł naukowy)
  • Mazzini M.: Resztki miłości. Tłum. M. Gawlak. „Migotania” 2013, nr 4 (41), s. 27. (proza)
  • Makuc A.: Feministyczna analiza tekstu: czy tak zwane „pisarstwo kobiece” naprawdę istnieje? Tłum. M. Gawlak. „Tekstualia” 2012, nr 3, s. 161-170. (artykuł naukowy)
  • Jež N.: Bariery kulturowe w przekładzie artystycznym. Na przykładzie słoweńskiego przekładu Pana Tadeusza Rozki Štefan. Tłum. M. Gawlak. W: Przekłady literatur słowiańskich. T. 3, cz. 1. Bariery kulturowe w przekładzie artystycznym. Red. B. Tokarz. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2012. (artykuł naukowy)
  • Simoniti B.: Morze. Tłum. M. Gawlak. „Tekstualia” 2012, nr 3, s. 15-20. (poezja)
  • Šabec R.: Dlaczego władcę należy zabić; Złudzenie Prometeusza. Tłum. M. Gawlak. „Tekstualia” 2012, nr 3, s. 61-69. (proza)
  • Šurla A.: Cicha rozmowa ostatnich przekładów Tonego Pretnara. Tłum. M. Gawlak. W: Przekłady literatur słowiańskich. T. 1, cz. 1. Wybory translatorskie. Red. B. Tokarz, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2009, s. 278-292. (artykuł naukowy)
  • Jesih M.: Wszystko się rozwieje… Tłum. M. Gawlak. W: Spotkania literackie. Współczesna literatura słoweńska. Ljubljana,
  • Beletrina. Študentska založba – Academic Press, 2009, s. 52. (poezja)
  • Novak-Popov I.: Przechadzki poetyckie. Tłum. M. Matuszewska. „Opcje” 2004, nr 1/2, s. 14-33. (artykuł naukowy)
  • Ban’ja Nacuiši: Sześć kwiatów haiku ze Słowenii. Tłum. M. Matuszewska. „Studium” nr 6 (48) 2004/1 (49) 2005, s. 86-88. (esej)
     
    Bibliografie:
  • Bibliografia przekładów literatury słoweńskiej w Polsce w roku 2015. Oprac. M. Gawlak. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2016. T. 7, cz. 2. Bibliografia przekładów literatur słowiańskich 2015, s. 161-165.
  • Bibliografia przekładów literatury słoweńskiej w Polsce w roku 2014. Oprac. M. Gawlak. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2015. T. 6, cz. 2. Bibliografia przekładów literatur słowiańskich 2014, s. 181-182.
  • Bibliografia przekładów literatury słoweńskiej w Polsce w roku 2013. Oprac. M. Gawlak. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2014. T. 5, cz. 2. Bibliografia przekładów literatur słowiańskich 2013, s. 203-207.
  • Bibliografia przekładów literatury słoweńskiej w Polsce w latach 2007-2012. Oprac. J. Cieślar, M. Gawlak. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2014. T. 4, cz. 2. Bibliografia przekładów literatur słowiańskich 2007-2012, s. 419-450.
  • Bibliografia przekładów literatury słoweńskiej w Polsce w latach 1990-2006. Oprac. M. Gawlak. W: Przekłady literatur słowiańskich. T. 1, cz.2. Bibliografia przekładów literatur słowiańskich 1990–2006. Red. B. Tokarz. Zestawiły M. Buczek, M. Gawlak. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2010, s. 11-49.
Accessibility