informacje » Pracownicy » Tkaczewski Dariusz

Tkaczewski Dariusz

dr hab. Dariusz Tkaczewski

stanowisko: adiunkt
zakład: Zakład Współczesnych Języków Południowo- i Zachodniosłowiańskich
e-mail: dariusz.tkaczewski@us.edu.pl; tkaczewski@poczta.onet.pl
gabinet: 4.6
dyżur: 

 

Tytuły i stopnie naukowe:

  • 2015 — doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa, stopień nadany uchwałą Rady Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego dn. 20.01.2015 na podstawie rozprawy/książki habilitacyjnej pt. „Ottův slovník naučný” na tle czeskiej tradycji leksykograficznej: encyklopedia — twórcy — język,
  • 1998 – doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa, stopień nadany uchwałą Rady Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego dn. 17.02.1998, na podstawie rozprawy doktorskiej pt. Język czeskich mass mediów (wybrane zagadnienia), napisanej pod kierunkiem prof. dr hab. Anny J. Bluszcz,
  • 1989 – magister filologii słowiańskiej w zakresie filologii czesko-słowackej (dyplom z wyróżnieniem), tytuł nadany przez Uniwersytet Śląski dn. 02.06.1989, na podstawie pracy magisterskiej pt. Slang czeskich studentów, napisanej pod kierunkiem prof. dr hab. Anny J. Bluszcz.

Zainteresowania  naukowe:

  • Głównym przedmiotem językoznawczych (slawistycznych i bohemistycznych) zainteresowań naukowych oraz polem badawczym — co znalazło odbicie w kilkudziesięciu publikacjach — były i pozostają: słowiańskie dziedzictwo oraz tradycje Polski i Czech, a w szczególności czesko-polskie/polsko-czeskie związki kulturowe i językowe, pragmalingwistyczna charakterystyka i analiza współczesnej czeszczyzny, jej rozwarstwienie stylistyczne oraz język czeskich mass mediów.
  • Drugim pokrewnym polem poznawczym dociekań naukowych są doświadczenia historyczne i kulturowe oraz współczesne realia naszych krajów (tj. Polski i Czech), przekładające się na powstawanie i funkcjonowanie stereotypów kulturowych i językowych, często niesprawiedliwych czy wręcz krzywdzących obydwie nacje. W swych publikacjach i w prowadzonej działalności popularyzatorskiej stara się wyjaśniać owe uwarunkowania, by tym samym niwelować negatywny wydźwięk utartych stereotypów na temat obu narodów.
  • Trzecim polem badawczym stały się zagadnienia psycholigwistyczne i socjolingwistyczne, oscylujące wokół problematyki wpływu społecznego i manipulacji językowej we współczesnej czeszczyźnie, czeskiej reklamie i publicystyce oraz wokół zagadnień „języka codziennego” Czechów. W ty polu mieszczą się także badania dotyczące uwarunkowań funkcjonowania czeskich socjolektów (np. brneński hantec), profesjolektów i slangów (np. młodzieżowy i studencki).
  • Kolejnym zakresem tematycznym zainteresowań badawczych i działań popularyzatorskich jest percepcja czeskiej kultury (szczególnie literatury i filmu) w polskim społeczeństwie, przekład artystyczny literatury i tłumaczenia użytkowe oraz tłumaczenie konsekutywne i symultaniczne, a także dydaktyka języka czeskiego w środowisku słowiańskim.
  • Ostatnim kręgiem zainteresowań i poszukiwań naukowych jest czeska i czechosłowacka leksykografia encyklopedyczna (dzieje, postacie, wielkie dzieła encyklopedyczne oraz ich charakterystyka leksykograficzna i językowa), czego owocem jest rozprawa habilitacyjna — monografia poświęcona Słownikowi naukowemu Otty, czeskiej „encyklopedii narodowej”.

I. DOROBEK NAUKOWY:

[stan na marzec ‘2015, w układzie chronologicznym]

I. Spis  publikacji

A. Druki zwarte (książki, monografie naukowe):

    1. Czeska reklama telewizyjna i jej język, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach nr 2294, WUŚ, Katowice 2005, 140 stron.

    1. Mechanizmy wpływu społecznego i manipulacja językowa — czeskie przypadki, UŚ/AA „PARA”, Katowice 2010, 430 stron.

    1. Ottův slovník naučný na tle czeskiej tradycji leksykograficznej: encyklopedia — twórcy — język, WUŚ, 2013, 244 strony.


 B. Artykuły:

      1. Miejsce slangu w języku ogólnonarodowym, [w:] Studia z języków i literatur narodów słowiańskich, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1148, Katowice 1991, s. 24-34.
      2. Rozkwit czy kryzys języka prozy pisarza-chemika?, [w:] Kryzys tożsamości. Slavica, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1301, Katowice 1992, s. 123-134.
      3. Z czeskich badań nad slangiem (popularyzacja stanu badań), [w:] Aktualne problemy językoznawstwa słowiańskiego, Materiały Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej (Sosnowiec, 17-18.05.1991), Katowice 1992, s. 123-128.
      4. Słowotwórcze metody tworzenia słownictwa slangu studenckiego (na materiale slangu studentów czeskich),[w:] „Prace językoznawcze”. T 20: Studia rusycystyczne i slawistyczne, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1322, Katowice 1993, s. 109-123.
      5. Język czeskich czasopism erotycznych, [w:] „Prace językoznawcze”. T 21: Z zagadnień językoznawstwa ogólnego i słowiańskiego, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1369, Katowice 1993, s. 128-138.
      6. Przezwiska i pozdrowienia w slangu czeskich studentów (inspiracje i mechanizmy tworzenia), [w:] Zeszyty Naukowe WSP im. Powstańców Śl. w Opolu, Slawistyka I, Opole 1994, s. 51-56.
      7. Polsko-czeskie związki językowe inaczej; stereotypy myślowe dotyczące języka, niezręczności i błędy, zdradliwe słowa, [w:] „Prace językoznawcze Uniwersytetu Śląskiego nr 23. Zagadnienia ogólnojęzykoznawcze i slawistyczne, Katowice 1995, s. 94-106.
      8. Styl funkcjonalny czeskiej reklamy telewizyjnej, [w:] Materiały II Międzynarodowej Konferencji Naukowej pt. Rozwarstwienie stylistyczne języków słowiańskich. Style funkcjonalne i stylizacje literackie (Katowice-Bytków, 24-25.05.1996), Katowice 1996, s. 127-140.
      9. Kodyfikacji ortografii czeskiego języka narodowego, [w:] Język wobec przemian kultury, Prace naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1617, Katowice 1997, s. 107-118.
      10. Neologizmy słowotwórcze we współczesnej czeszczyźnie, [w:] Słowotwórstwo i składnia w opisie współczesnych języków słowiańskich, tom I, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1664, Katowice 1997, s. 58-66.
      11. „Krzyk ulicy” — kilka uwag o nazwach prywatnych sklepów w Pradze, [w:] Słowotwórstwo i składnia w opisie współczesnych języków słowiańskich, tom I, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1664, Katowice 1997, s. 106-118.
      12. Ogłoszenia matrymonialne w prasie czeskiej — uwagi socjolingwistyczne, słowotwórcze i syntaktyczne, [w:] Słowotwórstwo, semantyka i składnia języków słowiańskich, tom I, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1765, Katowice 1999, s. 264-275.
      13. Charakterystyka funkcjonalna, leksykalna i stylistyczna czeskich tytułów prasowych, [w:] Języki słowiańskie dziś. Nowe fakty, nowe zbliżenia, UŚ, Katowice 2001, s. 151-167.
      14. 28 lat śląskiej bohemistyki, „Bohemistyka”, nr 3/2002, Wałbrzych 2002, s. 228-234.
      15. I Polonistyczno-bohemistyczna konferencja studentów, Praga, Uniwersytet Karola, 01.-02.03.2002, „Bohemistyka”, nr 3/2002, Wałbrzych 2002, s. 234-238.
      16. [współautor: M.Sobotková] Historia i dzień dzisiejszy ołomunieckiej polonistyki, [w:] Nová generace české polonistiky. Sborník referátů ze studencké vědecké konference, Olomouc 2002, s. 213-243.
      17. „Serio Modnie Satyrycznie” czyli o polskich sms-ach… , „Acta Universitatis Palackianae Olomucensis”, Faculltas Philosophica Philologia 78 – Suplementum 2003, Olomouc 2003, s. 125-135.
      18. „Modne imiona” – praktyka i tendencje w nadawaniu imion dzieciom w Polsce i Czechach w ostatniej dekadzie, [w:] Dialog kultur II, Univerzita Hradec Králové/Oftis, Ústí nad Orlicí 2003, s. 97-112.
      19. „Językowy genius loci” na przykładzie ostravské i brnĕnské mluvy, [w:] Cywilizacja — Przestrzeń — Tekst. Słowiańska topografia kulturowa w języku i literaturze. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach nr 2321 [red. L. Miodyński], Katowice 2005, s. 251-271.
      20. Frazeologizmy, przysłowia i sentencje w polskich i czeskich sloganach reklamowych, [w:] Parémie národů slovanských II. [red. J. Raclavská], Ostrava 2005, s. 72-84.
      21. Czeskie slogany reklamowe jako mikrowypowiedzi perswazyjne, [w:] Západoslovanské jazyky v 21. storočí. Západoslovaské jazyky I [red. P. Odaloš], Banská Bystrica 2005, s. 205-219.
      22. Ekspresywność w polskich i czeskich tekstach reklamowych, [w:] Západoslovanské jazyky v 21. století.2. svazek[red. J. Svobodová a kol.], Ostrava 2005, s. 147-156.
      23. Polskie i czeskie wulgaryzmy i przekleństwa — psycho- i socjolingwistyczne aspekty ich funkcjonowania we współczesnej polszczyźnie i czeszczyźnie, [w:] Západoslovanské jazyky v 21. století.2. svazek[red. J. Svobodová a kol.], Ostrava 2005, s. 157-168.
      24. Český národní korpus — internetowe źródło standaryzacji i weryfikacji języka czeskiego oraz nowoczesne narzędzie dydaktyczne, „Bohemistyka” (Prace dedykowane XIV Międzynarodowemu Kongresowi Slawistów w Ochrydzie), nr 1-4/2008, Poznań 2008, s. 363-378.
      25. Współczesność i perspektywy śląskiej bohemistyki, „Bohemistyka” (Prace dedykowane XIV Międzynarodowemu Kongresowi Slawistów w Ochrydzie), nr 1-4/2008, Poznań 2008, s. 477-484.
      26. Czeszczyzna i polszczyzna na poważnie i na wesoło czyli o polsko-czeskich i czesko-polskich stereotypach językowych, [w:] Republika Czeska na arenie międzynarodowej. Polityka europejska i kultura, Kraków 2009, s. 53-63.29.
      27. Czeski dorobek encyklopedyczny — Ottův slovník naučný jako uniwersalna encyklopedia narodowa,[w:] Spotkania międzykulturowe: językoznawstwo glottodydaktyczne, [red.: K. Jarząbek, A. Ruttar, S. Sojda], Katowice 2012, s. 200-216.31.
      28. Pan Profesor Edvard Lotko — mój Mistrz z Ołomuńca. Osobiste wspomnienie, „Bohemica Olomucensia”, roč. 4 (2012), č. 1, Olomouc 2012, s. 73-74.
      29. Czeskie i czechosłowackie encyklopedie uniwersalne z lat 1948–2013, „Studia Slavica”, z. XVIII/2, Ostrava/Opole 2014, s. 185-196.
      30. Improwizowana (i prowokowana) „komedia dokumentalna”, czyli Czeski sen na jawie i Czeski pokój na bojowo,[w:] Spotkania międzykulturowe: literaturoznawstwo, kultura, [red.: K. Jarząbek, A. Ruttar, S. Sojda], UŚ/Wyd. GNOME, Katowice 2013, s. 165-189.
      31. „Nowoprzysłowia” polskie czyli dowcipne modyfikacje i parafrazy popularnych porzekadeł, [w:]Parémie národů slovanských VI, Ostrava 2012, s. 267-277.
      32. ”Po czesku w Polsce a po polsku w Czechach” czyli o nauczaniu dwóch języków słowiańskich na trzech uniwersytetach, [w:] Výučba slovanských jazykov ako cudzích v slovanskom prostredí — súčastnosť a perspektívy,Banská Bystrica 2009, s. 73-86.
      33. Encyklopedia jako szczególny typ słownika (na przykładzie Słownika naukowego Otty), [w:] Porównawczy aspekt leksykografii — teoria i praktyka, [red.: I. Dobrotová, M. Hańczakowski], Olomouc 2014, s. 70-84.
      34. Leksem język/jazyk w polskich i czeskich frazeologizmach występujących w przysłowiach i sentencjach, [w:] Parémie národů slovanských VII, Ostrava 2014, s. 239-248.
      35. Первые чешские энциклопедические словари. Научный словарь Ригера, научный словарь Отто, „Ежегодник Общества братьев Чапек”, № 14, St. Petersburg 2015, s. 33-44.
      36. Polskie, czeskie, słowackie i bułgarskie tradycje encyklopedyczne w XIX i XX wieku, [współautor: R. Železarova], [w:] Движение и пространство в славянските езици, литератури и култури, Том I, Езикознание, Sofia 2015, S. 146-153.
      37. Езикови стереотипи и полско-чешки и чешко-полски апроксимати, „Съпоставително езикознание“, Списание на Софийския Университет „Св. Климент Охридски”, хл, 2015, No. 2, Sofia 2015, s. 46-62.
      38. Bohemistyka na UŚ, http://www.slaw.us.edu.pl/?page_id=6553
      39. Czeskie i czechosłowackie encyklopedie uniwersalne z lat 1918–1945, „Studia Slavica”, XX/2, Opole/Ostrava 2016, s.75-86.
      40. Praga jako czeski i europejski ośrodek życia intelektualnego i naukowego w XIX i XX wieku (ludzie, instytucje, inicjatywy), [w:] Studia Ekonomiczne, Zeszyty Naukowe UE w Katowicach nr 277/2016, Zarządzanie 2016 (6), Katowice 2016, s. 168-197.
      41. Mentalnościowy i językowy „obraz sąsiada”. Polsko-czeskie i czesko-polskie stereotypy językowe i aproksymaty, [w druku — Uniwersytet Śląski w Katowicach], [w:] Tożsamość Słowian zachodnich i południowych w świetle dwudziestowiecznych dyskusji i polemik. Konteksty filologiczne i kulturoznawcze, 15 stron maszynopisu.
      42. „Narastanie miasta” na przykładzie Pragi. Fenomen i dynamizm czeskiej stolicy w XIX i pierwszej połowie XX wieku, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, 21 stron maszynopisu.
      43. Zmysły i narządy zmysłów w polskich i czeskich frazeologizmach oraz ich ekwiwalentność, Uniwersytet Ostrawski w Ostrawie, 13 stron maszynopisu.
      44. Symbolika w czeskich i polskich frazeologizmach somatycznych z leksemami zrak/wzrok i oko oraz ich ekwiwalencja wzajemna, Uniwersytet Karola w Pradze, 17 stron maszynopisu.

 C. Recenzje:

      1. Jaroslav Hubaček, Malý slovník českých slangů, Profil, Ostrava, 1988, „Rocznik Slawistyczny”, t. XLVIII, Kraków 1992, s. 133-136.
      2. rec. wyd. artykułu: Renata Rusin-Dybalska: „Když se kecají blbosti, tak spím”, czyli jak czescy politycy komunikują się z narodem, „Studia Slavica”, nr XV, Ostrava/Opole 2011 (2012), s. 269-276.
      3. rec. wyd. artykułu: Urszula Kolberová: Trunki i pijaństwo w przysłowiach polskich, „Studia Slavica”, nr XVI, Ostrava/Opole 2012, s. 387-394.
      4. rec. wyd. artykułu: Teatr.doc jako platforma sociálně politického dokumentárního dramatu a divadla, „Studia Slavica”, Ostrava/Opole.
      5. rec. wyd. artykułu: Relativnost a parasystémovost – rysy vulgárního lexika, „Studia Slavica”, Opole/Ostrava.
      6. rec. rozprawy doktorskiej: Mateusz Wiśniewski: Przekład i transformacja tekstu czeskiego libretta operowego na potrzeby współczesnych polskich inscenizacji, Uniwersytet Wrocławski 2015.
      7. rec. wyd. tomu zbiorowego: Area Slavica, [red. I. Bogoczová, Z. Nedomová], OU, Ostrava 2016.
      8. rec. wyd. artykułu: Czy Czesi — tak ja Polacy — ‘kupują kota w worku’ […] Problematyka ekwiwalencji wybranych frazeologizmów animalistycznych, „Studia Slavica”, Opole/Ostrava.
      9. rec. wyd. artykułu: Korespondence kolokací s lexémem ženský/mužský v překladu z češtiny do polštiny, „Studia Slavica”, Ostrava/Opole 2016.
      10. rec. tomu zbiorowego: Slavica iuvenum XVI. Mezinárodní setkání mladých slavistů, [red. S. Mizerová, L. Plesník], OU, Ostrava 2015.
      11. rec. tomu zbiorowego: Slavica iuvenum XVII, Mezinárodní setkání mladých slavistů, [red. S. Mizerová, L. Plesník], OU, Ostrava 2016.
      12. rec. wyd. artykułu: Detabuizacja języka jako element budujący socjolektu (na przykładzie polskich i czeskich homoseksualnych ogłoszeń towarzyskich), „Studia Slavica”, Opole/ Ostrava.

D. Inne (przedmowy, posłowia, tłumaczenia etc.):

Przedmowy i posłowia:

        1. Szanowny Czytelniku!,[w:] Jaszmije smukwijne. Almanach współczesnej poezji czeskiej, Katowice 2004, s. 151-152.
        2. Od redaktora, [w:] Region i ojczyzna w kulturze narodowej, języku i literaturze, [red. Z. Studencki, D. Tkaczewski], Sosnowiec 2007, s. 7-8.

Eseje i artykuły publicystyczne: 

      1. Śmieszni sąsiedzi, OPCJE kwartalnik kulturalny nr 2 (5), Katowice 1994, s. 100-103.
      2. Nie tylko znane nazwiska… czyli o młodej literaturze czeskiej, Kwartalnik literacki „FA-art” nr 1-2 (31-32) 1998, Katowice 1998, s. 86-88.
      3. Czeski charakter. Rozmowa z dr. Dariuszem Tkaczewskim, bohemistą z IFS UŚ, „Nasze kontakty”, Regiony Europy i Świata, [red. P. Przecławski], Mysłowice 2008, s. 15-16.

Przekład artystyczny:

      • Przekład artystyczny:

1. Kwartalnik literacki „FA-art” nr 1-2 (31-32) 1998, Katowice, 1998:

      • Petr Motýl: Wiersze („Leśna”, Kiosk, Tylny dziedziniec), s. 92.
      • Norbert Holub: Wiersze (Po nas choćby potop, Nieznajomość niczego nie tłumaczy nic), s. 99.
      • Tereza Boučková: Gdy kochacie mężczyznę (fragment), s. 130-136.
      • Jan Pelc: Jak pisać opowiadanie dla „Gazety Literackiej”, s. 149-151.
      • Lukáš Marvan: Wiersze (Ktoś w nim dawno był, ***), s. 152-153.
      • Jiří Hnat Daněk: Kiedy będziemy duzi (fragment), s. 154-161.
      • Václav Ryčl: Siostry z psychiatrycznego, s. 164-166.
      • Petr Borkovec: Wiersze (***, Nocny krajobraz), s.167.
      • Karel Jan Čapek (z D. Żygadło): Wiersze (***, Ku własnej nierealności I, Ku własnej nierealności II, Ku własnej nieralności III), s. 98.
      • Jiří Staněk (z M. Korczak): Wiersze (Kanonizacja, Sierpniowy czarnoziemny ranek, Czego doczytałem się w sobie), s. 120-121.
      • Sylva Fišerová (z D. Żygadło): Wiersze (Drżenie koni wyścigowych, Brama mego prywatnego cmentarza ale bez lampartów, Chciałyśmy milczeć), s. 128-129.
      • Halina Pawlowská (z Z. Szczotką): Dzięki za każdy nowy ranek (fragment), s. 137-140.
      • Pavel Petr (z K. Bystrzyckim): Wiersze (Plon, ***), s. 142-143.
      • Luděk Marks (z Z. Szczotką): Wiersze (Ostatniego lutego, Derniéra), s. 148.
      • Milan Děžinský (z I. Mroczek): Wiersze (Pałkarze, Kwiecień), s.162.
      • J.H. Krchovský (z C. Kęderem): Wiersze (Dziś kończy lat dwadzieścia cztery, Szcząc beztrosko na plac z okien, Na darmo szukać w bibliotekach, Jeszcze trzeba by wyjść z psem…), s. 163.
      • Svatava Antošová (z C. Kęderem): Kult falliczny, s.172-173.
      • Lubomír Machala (z I. Mroczek): Przewodnik po nowych nazwiskach czeskiej literatury lat dziewięćdziesiątych, s. 174-185.

2. Vít Kremlička: Dziennik okrętowy (fragmenty), [w:]Kwartalnik literacki „FA-art” nr 4 (38) 1999, Katowice 1999, s. 2-8.

3. Jaszmije smukwijne. Almanach współczesnej poezji czeskiej, Katowice 2004:

        • Bogdan Trojak: Wiersze (Na drodze, Deszcz, Rano na werandzie, Wiersze, Niebieskie góry, Oni), s. 105-108.
        • Marek Stašek: Ta niepoliczalna plątanina korytarzyków, s. 104.
        • Tomáš Kafka: Kiedy świat był serdelkiem, s. 115.
        • Milan Ohnisko: Wiersze (Tęsknota, The Rough Guide), s. 119.

4. J. H. Krchovský: Wiersze, (biogram, Stanąłem kiedyś przed lustrem, Na samym końcu, Boję się kropli, które zostaną na śniegu, Gdy zniknąć bez śladu zechcę, Smutno mi dziś, Nie robię już nic, gdy listopad nastał, Ach, Boże zycie jest tak niezręczne, Niczego dziś nie znam…, Dzieciątka wesoło wrzeszczą w swoich wózkach, Ja obcy gość na stypie pod koniec marca…, Ściany mego domu — kościół genius loci, „Pod Zielonym Drzewkiem” wypiłem dwa piwa, Z oczami w słup…, Było to niedawno, przed dniami paroma…,  Garść czyichś włosów wybrałem z grzebienia, Trzymam swe szaleństwo w znośnych granicach.) [w:] Gdyby wiersze miały drzwi. Antologia młodszej poezji czeskiej ostatnich la, Wrocław 2005, s. 53-72.

5. Bohuslav Vanĕk-Uvalský: Kartofel był pomarańczą mojego dzieciństwa (fragmenty), [w:] Kwartalnik kulturalno-artystyczny Ha!Art., nr 21/2005 (07.10.2005), s. 101-103.

6. Vratislav Effenberger: Wiersze (Wiersze 1945, Lączenie wyobrażeń, Między insynuacyjnymi lustrami, Ostatnie spojrzenie Bedřicha šmetany,  O, skrzypkowie, Maluj Medku, Zagubione kroki, Abym nie uciekł sobie, Ojcec prosiatko i wyszczekana matka, Wprost, Trzecia rzesza, Goryle Berii, Harfa cybernetyczna), [w:] Vratislav Effenberger: Polowanie na czarnego rekina. Wiersze i pseudoscenariusze 1940-1986, Wrocław 2006.

7. Bohuslav Vaněk-Uvalský: Kobiety*Havel*Higiena, Katowice 2007.

8. J. H. Krchovský: Wiersze (Piwo ze dzbanka chłepcę…, Jak na śmietniku szczury…, Wniosłaś kotletów dwie porcje…, Gdybym się miał żywić ludźmi…, Dusza ma to perpetuum mobile…, Pod białą ścianą…, Ach ta wiosna! …, Ludzie, rozświećcie wszystkie światła…, Gdy zniknąć bez śladu zechcę…, Dziwny obłok leci nad mą głową…, Sam przeciw gazom maską chroniony…, Okrąg wokół łóżka kreślę kredą…, Smutno mi dziś…, Ach, Boże, życie jest tak niezręczne…, Dziś kończy lat dwadzieścia cztery…, Wszyscy wokół to zakaźne kleszcze głodne…, Marazm? I asceza? Już mnie to nie bawi!…, Pierwszy dzień świąteczny u św. Mikołaja, Skorupki ze świeczką pływają na wodzie…, Tak chętnie kopnąłbym w dupę…, Jest północ, radio dźwięczy naszym hymnem…), [w:] Czeski underground — wybór tekstów z lat 1969-1989, Wrocław 2008, s. 296-313.

9. Karel Hynek Mácha nieznany. Cyganie. Wędrówka karkonoska. Dziennik z 1835 roku. Studia, eseje, komentarze, [red. D. Dobrew], (w druku, ok. 50 stron):

        • Karel Hynek Mácha: Listy do przyjaciół, rodziny i Lori
        • Miloš Pohorský:Intymny Karel Hynek Mácha
        • Pavel Vašák:Lori Šomková, niedoszła Máchová, po mężu Siehová; Szyfry romantyka Máchy, Szyfrowany dziennik Karla Hynka Máchy,
        • Roman Jakobson: Co jest poezją?
        • Bohuslav Brouk: Kult Máchy.

Tłumaczenia:

      1. Tłumaczenie na j. czeski wstępu do tomu oraz streszczeń 50 art. naukowych: Badania archeologiczne na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1991-1992, Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska, Katowice 1994.
      2. Tłumaczenie na j. polski przewodnika: Opava — Konkatedrála Nanebevzetí Panny Marie, Velehrad 2000.

Prace redakcyjne:

      1. Rozwarstwienie stylistyczne języków słowiańskich. Style funkcjonalne i stylizacje literackie, Katowice 1996.
      2. Czeski numer Kwartalnika literackiego „FA-art” nr 1-2 (31-32) 1998, Katowice 1998, s. 86-174.
      3. Jaszmije smukwijne. Almanach współczesnej poezji czeskiej, Katowice 2004.
      4. Region i ojczyzna w kulturze narodowej, języku i literaturze, Sosnowiec 2007.

Wywiady prasowe oraz programy radiowe i telewizyjne na temat Czech i bohemistyki:

      1. Anna Tomiak: Julia wybiera Jakuba, „Polska. The Times”, Magazyn Rodzinny, 29.12.2007, s. 8-10.
      2. Czeski numer „FA-art” — prezentacja (dyskusja: M. Szczawiński, C. Kęder i D. Tkaczewski), Polskie Radio Katowice, emisja: 19.03.1998, godz. 10:30.
      3. Všechno klape / Wszystko gra, TVP 3/TVP Katowice, emisja: 18.04.2007, godz. 19:00.
      4. Tropiciele, TVP 3/TVP Katowice, emisja: 18.03.2008, godz. 19:00.
      5. Wydarzenia, O przełamywaniu polsko-czeskich stereotypów z Dariuszem Tkaczewskim z Uniwersytetu Śląskiego, Český rozhlas Ostrava, emisja: 06.03.2014, godz. 19:04, http://prehravac.rozhlas.cz/audio/3076303.

II. UDZIAŁ W KONFERENCJACH I SYMPOZJACH NAUKOWYCH:

      1. OKN pt. Aktualne problemy językoznawstwa słowiańskiego (UŚ, Sosnowiec, 17-18.05.1991),
      2. II MKNpt. Rozwarstwienie stylistyczne języków słowiańskich. Style funkcjonalne i stylizacje literackie (UŚ, Katowice-Bytków, 24-25.05.1996),
      3. MSKN pt. Nová generace ćeské polonistiky (UP Ołomuniec, 17-18.11.2000),
      4. MKN pt. České, polské a slovenské jazykové a literární souvislosti (UP Ołomuniec, 20.02.2002),
      5. I Polonistyczno-bohemistyczna konferencja studentów (UK Praga, 01-02.03.2002),
      6. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář (Obec českých spisovatelů, UK Praga, MU Brno, 01-06.09.2002),
      7. MKN pt. Dialog kultur II, (UHK Hradec Králové 12.11.2002),
      8. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář (Obec českých spisovatelů, UK Praga, Jihočeská univerzita Czeskie Budziejowice, 31.08.-05.09.2003),
      9. MKN pt. Wisława Szymborska. Tradice — současnost — recepce (OU Ostrawa, 04-05.12.2003),
      10. MKN pt. Parémie národů slovanských II (UO Ostrawa, 10-11.11.2004),
      11. MSKN pt. Slavica Iuvenum V (OU Ostrawa, 15.05.2004),
      12. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář (Obec českých spisovatelů, UK Praga, Zapadočeska univerzita Pilzno, 05-10.09.2004),
      13. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář (Obec českých spisovatelů, UK Praga, UTB Zlín, 04-09.09.2005)
      14. MKN pt. Henryk Sienkiewicz. Tradice — současnost — recepce (OU Ostrawa, 13-14.12.2005),
      15. MKN pt. Parémie národů slovanských III (UO Ostrawa 2006),
      16. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář (Obec českých spisovatelů, UK Praga, Univerzita Hradec Králové, 03-08.09.2006)
      17. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář (Obec českých spisovatelů, UK Praga, UP Ołomuniec, 02-07.09.2007)
      18. MSKN pt. Region i ojczyzna w kulturze narodowej, języku i literaturze (MwS/UŚ Sosnowiec, 25-26.10.2007),
      19. MKNpt. Výučba slovanských jazykov ako cudzích v slovanskom prostredí — súčastnosť a perspektívy (UMB Bańska Bystrzyca, 24-25.04.2008),
      20. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář: Po stopách K. H. Máchy (org. Obec českých spisovatelů, PenClub Praha, UK Praga, 31.08-05.09.2008),
      21. MSKN pt. Republika Czeska na arenie międzynarodowej. Polityka europejska i kultura (Weekend Czeski, czyli Dni Czech w Krakowie), (UJ Kraków, 06-08.03.2009),
      22. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář (org. Obec českých spisovatelů, UK Praga, UP Ołomuniec, 30.08.-04.09.2009),
      23. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář: Po stopách K. J. Erbena a J. Haška (org. Obec českých spisovatelů, PenClub Praha; UK Praga, Miletín, Lipnice n. Sazavou, Havličkův Brod, 13.-11.10.2011), referat: Haškův „Švejk v polských překladech (P. Hulka-Laskowski, J. Waczków, A. Kroch),
      24. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář (Obec českých spisovatelů, PenClub Praha, UK Praga, 06.-11.05.2012),
      25. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář pt. Vědecké setkání bohemistů z celého světa (org.: Svět knihy Praha, UP Ołomuniec; UP Ołomuniec, Praga, 12-17.05.2013), referat: Aproximace – česká zrádná slova v překladu do polštiny.
      26. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář pt. Vědecké setkání bohemistů z celého světa II (org.: Svět knihy Praha, Mezinárodní sdružení ZAHRAN/BOH!; Praga, 13-17.05.2014), referat: České a československé encyklopedie na přelomu 19. a 20. století.
      27. MKN pt. Движение и пространство в славянските езици, литера-тури и култури / Movement and Space in Slavic Languages, Literatures and Cultures (SUKO, Sofia, 09-10.05.2014), referat: Polskie, czeskie, słowackie i bułgarskie tradycje encyklopedyczne w XIX i XX wieku.
      28. MKN pt. Parémie národů slovanských VI, (OU Ostrava, 09-10.10.2012), referat: „Nowoprzysłowia” polskie czyli dowcipne modyfikacje i parafrazy popularnych porzekadeł.
      29. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář pt. Setkání bohemistů ze zahraničí. česká literaturu s moravským přívlastkem (org. MK RCz, m. Brno, „Větrné mlýny”; Ostrawa, Bítov, Brno, 16–21. 07.2014).
      30. MKN pt. Parémie národů slovanských VII, (OU Ostrava, 17-18.09.2014), referat: Leksem język/jazyk w polskich i czeskich frazeologizmach występujących w przysłowiach i sentencjach.
      31. MKN pt. Tożsamość Słowian zachodnich i południowych w świetle dwudziestowiecznych dyskusji i polemik. Konteksty filologiczne i kulturoznawcze (IFS UŚ, Sosnowiec, 16-18.10.2014), referat: Mentalnościowy i językowy „obraz sąsiada”. Polsko-czeskie i czesko-polskie stereotypy językowe i aproksymaty.
      32. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský seminář pt. Setkání bohemistů ze zahraničí. Česká literaturu s moravským přívlastkem (org. MK RCz, m. Brno, UM, „Větrné mlýny”, Brno-Praha, 11-15.07.2015), referat: Recepce české lietratury v Polsku.
      33. Mezinárodní literárnĕ-překladatelský bohemisticky seminář, (org. MKRCz, MZK, m. Brno, UM, Brno/Olomouc, 14-18.07.2016).
      34. MKN pt. Parémie národů slovanských VIII, (OU Ostrava, 13-14.09.2016), referat: Zmysły i narządy zmysłów w polskich i czeskich frazeologizmach oraz ich ekwiwalentność.
      35. Sesja Naukowa pt. 150. rocznica urodzin prof. Karola Adamieckiego (1866-1933) (org. UE w Katowicach, 17.03.2016), referat: Praga jako czeski i europejski ośrodek życia intelektualnego i naukowego w XIX i XX wieku (ludzie, instytucje, inicjatywy).
      36. I Kongres Czechoznawstwa Polskiego, (org. P-CzTN, UWr, Wrocław, 24-26.10.2016), uczestnik panelu dyskusyjnego pt. Stan i perspektywy bohemistyki w Polsce.
      37. MKN pt. Svět v obrazech a ve frazeologii (org. PF UK, Praga 24-26.11.2016), referat: Symbolika w czeskich i polskich frazeologizmach somatycznych z leksemami zrak/wzrok i oko oraz ich ekwiwalencja wzajemna.

 Inne wykłady, referaty i prelekcje:

      1. LLP-Erasmus (Mobilność kadry akademickiej) wykłady gościnne dla studentów i doktorantów slawistyki (polonistyki): a) Katedra Slawistyki Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu, 25.-31.03.2012: Psycholingwistyczne i socjolingwistyczne aspekty manipulacji językowej, Polski dorobek leksykograficzny i encyklopedyczny, Polsko-czeskie i czesko-polskie stereotypy językowe i kulturowe, Kampania polityczna i wyborcza w języku czeskim i polskim; b) Katedra Slawistyki Uniwersytetu Ostrawskiego w Ostrawie, 04.-08.11.2013: Reklama jako rodzaj dyskursu, manipulacji i sztuki, Warsztat polskiego tłumacza przysięgłego, Polski dorobek leksykograficzny i encyklopedyczny, Psycholingwistyczne i socjolingwistyczne aspekty manipulacji językowej.
      2. Współorganizacja (wraz z Sekcją Polonistyki KS FF UP w Ołomuńcu) Polsko-czeskich warsztatów przekładowych pt. Zanim zaczniecie tłumaczyć… I (ustne tłumaczenia konsekutywne i symultaniczne) w Sosnowcu (IFS UŚ, 11.-13.04.2013 oraz Zanim zaczniecie tłumaczyć… II (tłumaczenie dokumentów i tłumaczenia przysięgłe) w Ołomuńcu (Sekcja Polonistyki KS FF UP, 17.-22.11.3013); prowadzenie serii wykładów: a) Warsztat polskiego i czeskiego tłumacza przysięgłego, b) Aspekty prawne, zwyczajowe i etyczne pracy tłumacza przysięgłego w Polsce i w Czechach. Tłumacz przysięgły jako zawód zaufania publicznego, c) Sporządzanie tłumaczeń uwierzytelnionych (zagadnienia praktyczne).

III. UDZIAŁ W PROJEKTACH NAUKOWYCH:

      1. 2008 — badanie eksperckie Delphi; członek Zespołu Ekspertów Zewnętrznych Narodowego Programu Foresight „Polska 2020”,
      2. 2012 — projekt międzynarodowy nr VEGA V-12-207-00 Vedeckej grantovej agentury Ministerstva skolstva, vedy, výskumu a športu SR pt. Antropocentrické semantické kategorie v slovenčine v niektorych slovanských jazykoch.

IV. DOŚWIADCZENIE NAUKOWE ZDOBYTE W KRAJU I ZA GRANICĄ:

      1. 1999-2003 — wykładowca i lektor języka polskiego w Katedrze Slawistyki UP w Ołomuńcu,
      2. 2003-2008 — wykładowca i lektor języka polskiego w Katedrze Slawistyki UO w Ostrawie,
      3. od 1999 — tłumacz przysięgły języka czeskiego.

 V. DZIAŁALNOŚĆ POPULARNONAUKOWA i KULTURALNA

Działalność promocyjna i kulturalna propagująca Czechy, bohemistykę i j. czeski:

      1. Dlaczego Polacy śmieją się z Czechów a Czesi z Polaków?…, wykład popularnonaukowy w ramach „Dni Czeskich” w Katowicach (cykl kulturalno-edukacyjny „Obok nas”), 09.06.2014, Miejski Dom Kultury „Bogucice – Zawodzie”.
      2. Sąsiedzi zza miedzy…, wykład popularnonaukowy w ramach „Dni Kultury Czeskiej”, 28.05.2008, Sosnowiec, Muzeum w Sosnowcu (Pałac Schoena).
      3. U słowiańskich przyjaciół — Czechy…, wykład popularnonaukowy dla członków Katowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej, 13.05.2009, Katowice, Klub KSM „Śródmieście”.
      4. Czy na pewno „śmieszni sąsiedzi”? — stereotypy i język czeski, wykład popularnonaukowy dla członków Katowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej, 28.10.2009, Katowice, Klub KSM „Śródmieście”.
      5. Polsko-czeskie i czesko-polskie auto- i heterostereotypy, wykład popularnonaukowy w ramach Klubu „Polski stolik” w Ostrawie, 12.02.2014, Ostrawa, Librex / Katedra Slawistyki Uniwersytetu Ostrawskiego.
      6. Stereotypy i aproksymaty polsko-czeskie i czesko-polskie, wykład popularnonaukowy połączony z warsztatami językowymi (w ramach „Dni Czeskich” w Katowicach), 23.05.2014, Miejski Dom Kultury „Bogucice – Zawodzie”.
      7. Współorganizator Śląskiej Nocy Naukowców ‘2010, warsztaty językowe pt. Co powiedziałby Krecik, gdyby umiał mówić?, Wydział Filologiczny UŚ, Sosnowiec, 24.09.2010.
      8. Współorganizator czterech edycji „Dni Kultury Czeskiej” w Katowicach (lata 2006, 2010 i 2014) oraz Sosnowcu (2008).
      9. W latach 2000–2008 współorganizator ośmiu edycji Przeglądu Filmów Czeskich i Słowackich „Kino na Granicy” (tłumaczenie kilkunastu list dialogowych), odbywającego się corocznie w Cieszynie i Českým Těšínie oraz dwóch przeglądów filmów czeskich w katowickim kinie studyjnym „Światowid” (lata 2006 i 2010).

VI. PRZYNALEŻNOŚĆ DO ORGANIZACJI I STOWARZYSZEŃ NAUKOWYCH:

      1.  od 2011 — Komisja Językoznawstwa PAN Oddział Katowice,
      2. od 2012 — Mezinárodní sdružení bohemistů ZAHRAN/BOH!

VII. DZIAŁALNOŚĆ ORGANIZACYJNA

    1. 1997–2009 — opiekun naukowy Koła Naukowego Slawistów „Światowid” w IFS UŚ,
    2. 2013-2015 — sekretarz Rady Instytutu Filologii Słowiańskiej UŚ,
    3. od 2015 — członek Rady Wydziału Filologicznego UŚ.
    4. 2015-2016 — z-ca Dyrektora IFS UŚ ds. Nauki, Współpracy Międzynarodowej i Finansów.
    5. od 2016 — członek Rady Redakcyjnej czasopisma „Noviny Slawia”.